برگزاری مرحله نخست المپیاد زیستشناسی ۱۴۰۵ با موجی از انتقادات از سوی دانشآموزان و مدرسان روبهرو شد؛ آنها از افزایش بیرویه سؤالات ریاضی و محاسباتی، ابهام در برخی پرسشها و عدم تناسب زمانی گلایه دارند، در حالی که مسئولان باشگاه دانشپژوهان جوان بر استاندارد بودن آزمون و ماهیت چالشبرانگیز المپیاد تأکید میکنند.
به گزارش خبرنگار مهر، مرحله نخست المپیاد زیستشناسی امسال که با حضور حدود هزار و ۵۰۰ دانشآموز برگزار شد، با حاشیههای متعددی همراه بوده است. منتقدان معتقدند سبک طراحی سؤالات نسبت به سالهای گذشته تغییر محسوسی داشته و سهم قابلتوجهی از آزمون به مباحث ریاضی و محاسباتی اختصاص یافته که میتواند ارزیابی دقیق توانمندیهای زیستی دانشآموزان را تحت تأثیر قرار دهد.
انتقاد مدرسان از سبک جدید طراحی سوالات
برخی مدرسان المپیاد زیستشناسی که سالها در زمینه آموزش دانشآموزان مستعد فعالیت داشتهاند، تأکید دارند که آزمون امسال از نظر ساختاری با دورههای پیشین تفاوت اساسی داشته است. به گفته آنها، بسیاری از دانشآموزان با وجود تسلط کامل بر مباحث زیستشناسی، به دلیل حجم بالای محاسبات و استدلالهای ریاضی، نتوانستهاند عملکرد واقعی خود را نشان دهند. همچنین برخی پرسشها از شفافیت کافی برخوردار نبوده و برداشتهای متفاوتی از آنها امکانپذیر بوده است.
- محورهای اصلی انتقادات: افزایش سهم سوالات ریاضی و محاسباتی، ابهام در برخی پرسشها، عدم تناسب زمان آزمون با حجم محاسبات
- درخواست منتقدان: بازبینی کلید سوالات، بررسی دوباره پرسشهای دارای ابهام، شفافسازی معیارهای طراحی
روایت دانشآموزان از تجربه آزمون
تعدادی از شرکتکنندگان در گفتوگو با خبرنگار مهر از تجربه خود در این آزمون گفتند. برخی از آنها که ماهها برای المپیاد مطالعه کرده بودند، اظهار کردند با سوالاتی مواجه شدهاند که بیش از آنکه دانش زیستشناسی را بسنجد، بر مهارتهای ریاضی و محاسباتی تأکید داشته است. همچنین تعدادی از دانشآموزان قوی نیز از ابهام چندین سوال و تردید در انتخاب گزینه صحیح گلایه داشتند.
پاسخ باشگاه دانشپژوهان جوان: دشواری ویژگی ذاتی المپیاد است
سیدرضا حسینی، رئیس مرکز ملی پرورش استعدادهای درخشان و باشگاه دانشپژوهان جوان، در گفتوگو با خبرنگار مهر، ضمن قدردانی از طرح این دغدغهها، تأکید کرد که طراحی سوالات توسط کمیتههای علمی متشکل از استادان دانشگاه، مدالآوران جهانی و افراد باسابقه انجام میشود. وی گفت: یکی از ویژگیهای اصلی المپیاد، ایجاد تمایز میان داوطلبان است و اگر سوالات صرفاً بر محفوظات تکیه داشته باشند، تفاوتی با آزمونهای عادی نخواهند داشت.
تأکید بر نقش استدلال و تحلیل در المپیاد زیستشناسی
حسینی درباره انتقاد به سهم بالای سوالات محاسباتی، توضیح داد: در المپیادهای علمی، صرف دانستن مطالب کتاب کافی نیست و دانشآموز باید بتواند از دانستههای خود برای تحلیل مسائل جدید استفاده کند. مهارتهای استدلال، تحلیل و حتی محاسبات، بخشی از توانمندیهایی است که در چنین رقابتهایی مورد ارزیابی قرار میگیرد. وی افزود: ممکن است در یک سال سهم مباحث محاسباتی بیشتر باشد و در سال دیگر، موضوعاتی مانند جانورشناسی یا گیاهشناسی پررنگتر شوند؛ این تغییرات ماهیت رقابتهای علمی است.
رد شایعات لو رفتن سوالات و تأکید بر موفقیتهای جهانی
رئیس باشگاه دانشپژوهان جوان، شایعات مطرحشده درباره احتمال لو رفتن سوالات را کاملاً رد کرد و گفت: فرآیند طراحی، نگهداری و انتقال سوالات با ضوابط امنیتی مشخص انجام میشود و هیچ مستندی برای تأیید این ادعا وجود ندارد. وی با اشاره به کسب رتبه سوم جهانی توسط تیم المپیاد زیستشناسی ایران در سال گذشته، اظهار داشت: این موفقیت نشان میدهد ساختار علمی المپیادهای کشور در سطح قابل قبولی قرار دارد.
انتظار برای بررسی اعتراضها؛ ضرورت شفافسازی برای حفظ اعتماد
با وجود توضیحات مسئولان، بخشی از دانشآموزان و مدرسان همچنان خواستار بازبینی برخی سوالات و کلید پاسخها هستند. آنها معتقدند بررسی دقیق اعتراضها و اعلام شفاف نتایج، میتواند به افزایش اعتماد عمومی نسبت به فرآیند برگزاری المپیاد کمک کند. به نظر میرسد اطلاعرسانی شفاف درباره معیارهای طراحی سوالات و اعلام نتایج بازبینیها، گامی مؤثر در کاهش ابهامات و تقویت اعتماد جامعه علمی به المپیادهای کشور باشد.
رضا حبیبی، از روزنامهنگاران جوان و آیندهدار در عرصه رسانه است که با انرژی و اشتیاق فراوان در مجله خبری مشغول به فعالیت است. او با تسلط بر ابزارهای نوین خبری و شبکههای اجتماعی، به سرعت توانسته جایگاه خود را به عنوان یک خبرنگار فعال و تأثیرگذار تثبیت کند.